Stress remt de vitaliteit

Het ervaren van stress zorgt ervoor dat de vitaliteit geremd wordt. Hierdoor is het begrip vitaliteit steeds meer van belang geworden. Uit cijfers blijkt dat het aantal werknemers die stress op de werkvloer ervaren, is gestegen.

Toename werkdruk

Afgelopen jaren zijn de verwachtingen in het (werk)leven gestegen. Werknemers krijgen veel mogelijkheden voorgeschoteld, maar hebben zelf weinig inbreng. Dit beperkt de vrijheid die voor vitaliteit staat en resulteert in negatieve stress.

Uit metingen blijkt dat ruim 2,7 miljoen werknemers een hoge werkdruk ervaren. Zeshonderdduizend werknemers vonden de psychische eisen op de werkvloer te hoog. Hierdoor heeft één op de acht werknemers – in Nederland – last van werkstress.

Uit het onderzoek van Van Laethems blijkt dat je door stress in een vicieuze cirkel terechtkomt. Deze vicieuze cirkel is tussen slaap en werkstress. Bij deze twee factoren is er sprake van wederzijdse beïnvloeding. “Bij veel stress, pieker je over het werk en ga je slechter slapen. Bij slecht slapen ben je meer geneigd om te piekeren.” Er kan gesproken worden over een goede nachtrust als je 85 procent van de tijd in bed daadwerkelijk slaapt, in minder dan 30 minuten in slaap valt, niet vaker dan eenmaal 5 minuten wakker bent en niet lang doet aan ‘snoozen’.

Stress en vitaliteit

Maar wat is stress eigenlijk? Stress is kort gezegd multitasking. Tijdens het werk dat je moet verrichten, dwaalt je gedachte af naar de oorzaak van je stress. Hierdoor blijft je focus niet op één taak. Stress is een spanning of druk die zowel positief als negatief ervaren kan worden. De beleving van stress is niet altijd ongezond. Het kan namelijk ook een natuurlijke reactie vanuit het lichaam zijn om goed te presteren. Het lichaam reageert door de spanning alerter en zorgt ervoor dat de individu geconcentreerd en efficiënt werkt. We spreken van negatieve stress als de spanning te veel is om te dragen. Bij negatieve stress verliest je lichaam de controle. Door het managen van stress kan dit voorkomen worden.

En vitaliteit? Vitaliteit is een steeds meer terugkomend begrip in zowel de maatschappij als in het bedrijfsleven. Elk persoon definieert vitaliteit op een andere manier, maar tegenwoordig wordt het vaak geïnterpreteerd als gezond blijven. Vitaliteit wordt ook geassocieerd met het meer uit het leven willen én kunnen halen door middel van fysieke, emotionele en mentale vrijheid. Dit geldt voor zowel gezonde als zieke mensen.

Stresssignalen

Gelukkig zijn er verschillende signalen die aantonen dat iemand last heeft van negatieve stress. De signalen zijn zowel in psychisch als lichamelijk gedrag te zien. Hieronder een aantal kenmerken.

     Psychische klachten:

  • Somber
  • Angstig/snel bedreigd
  • Lusteloos
  • Concentratieproblemen
  • Snel geëmotioneerd
  • Vergeetachtig


Lichamelijk klachten:

  • Slecht slapen /     vermoeidheid
  • Veranderde eetlust
  •  Hogere hartslag
  • Hoofdpijn
  • Buikpijn/maagklachten
  • Spierspanning

Gedrag:

  • Gehaast/rusteloos
  • Meer roken/drinken
  • Slecht presteren / fouten maken
  • Uitstellen
  • Opvliegend
  • Klagen

Gevolgen stress op de werkvloer

Stress kan zorgen voor ziekteverzuim. Uit onderzoek blijkt dat 36 procent van het werkgerelateerde ziekteverzuim door stress ontstaat. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van TNO en CBS hebben werknemers last van een hoge werkdruk en ze ervaren dat ze weinig steun krijgen van hun leidinggevende. Dit zorgt voor een verhoogd risico op een burn-out. Naast de steun van de leidinggevende speelt ook de voorbeeldfunctie van de leidinggevende een belangrijke rol.

Daarnaast zorgt stress voor een slechtere sfeer op de werkvloer en dat werknemers zich minder kunnen concentreren. Dit resulteert zich in het vergeten van dingen en afname van efficiënt werken. Ook kan dit leiden tot het niet afkrijgen van bepaalde taken of het behalen van deadlines. Deze sferen kunnen van buitenaf opgemerkt worden en een slechte indruk naar buiten brengen

Daarom is het managen van stress belangrijk. Het managen van stress kan namelijk zorgen voor een verhoging van de vitaliteit. De fysieke, emotionele en mentale vrijheid wordt niet alleen bepaald door de biologie, maar ook datgene wat je ermee doet. Er is geen sprake van een scheiding tussen lichaam en geest. Het is mogelijk om stress te managen door middel van een psychoneurobiologische interventie.

Vitaliteitscoaching

Het elimineren van stress is lastig, maar het kan wel gemanaged worden. Tegenwoordig is het mogelijk om stress met behulp van een vitaliteitscoach te managen. Dit kan op individueel (privé)gebied, het aanbrengen van rituelen op de werkvloer en de bevlogenheid in de organisatie vergroten. Bevlogenheid is volgens Schaufeli – Hoogleraar arbeidspsychologie – iemand die bruist van de energie, toegewijd is aan het werk én helemaal opgaat in zijn of haar bezigheden.

Een vitaliteitscoach is in de praktijk een stressspecialist. Vanuit een psychoneurobiologisch perspectief maken deze coaches gebruik van life- en leefstijlcoaching. Het is hierbij belangrijk dat er naar de zingeving van het leven wordt gekeken. Zo krijgt het leven een doel in plaats van dat alles op toeval rust. De coach probeert zo de controle bij de individu terug te brengen. Dit wordt vaak gekoppeld aan mindfullness, maar de effect van mindfullness is nooit bewezen.

Daarnaast lijkt het aanbrengen van rituelen een kalmerend effect te hebben bij stressvolle taken. De rituelen zijn een vaste routine die als hulpmiddel fungeren om vitaliteit na te streven en het behalen van betere prestaties.

Tot slot is energie een belangrijke factor om stress te managen. Er bestaan drie factoren voor het vergroten van energie, namelijk een goede sfeer, ruimte voor eigen inbreng en doorgroeimogelijkheden binnen de organisatie.

Wilt u meer informatie over de inzet van een vitaliteitscoach? Neem dan contact met uw vaste contactpersoon binnen BlijWerkt.

Terug naar overzicht